Pierwszym aktem prawnym, zakazującym rozpowszechniania reformacji w środku Polsce był edykt toruński z 1520. Następnie związek wyznaniowy rzymskokatolicki podejmował rzesza działań, które miały na celu zastrzeżenie wolności wyznaniowej w środku Rzeczypospolitej. Przykładem takiej formy represji przeciwko polskim innowiercom jest zamykanie wszystkich instytucji ariańskich wewnątrz Rakowie (w tym słynnej Akademii Rakowskiej) na mocy uchwały sejmowej z kwietnia 1638. Nastąpiło to m.in. na następstwo działań nuncjusza papieskiego, który wykorzystał niejawny faktyczny stan rzeczy zniszczenia przydrożnego krzyża na wskroś ariańskich uczniów. Wyjątkowy do wnętrza historii Polski jest faktyczny stan rzeczy wygnania z Rzeczypospolitej wszystkich arian na mocy kolejnej uchwały sejmowej z 1658. Najprawdopodobniej niezastosowanie banicji wobec polskich luteranów oraz kalwinistów wynikało z poparcia, jakim te grupy cieszyły się w środku krajach sąsiednich[8].
Konfederacja warszawska niesłychanie nieraz nie była przestrzegana, m.in. z powodu nie uchwalenia wskroś Sejm przepisów wykonawczych.
Po zakończeniu potopu szwedzkiego innowierców dosięgły represje zbyt ich współpracę z protestanckim najeźdźcą (pogromy, zabójstwa, spalenie Leszna). Pomijany był wobec tym wydarzenie podobnej kolaboracji ze strony części katolików. Protestanci licznie opuszczali Rzeczpospolitą, np. większość litewskich kalwinistów przeniosła się do Prus Książęcych.
W 1668 Sejm wprowadził karę śmierci zbyt wyjątek od momentu katolicyzmu. Wykluczenie do wnętrza 1712 protestantów z Senatu, zaś w środku 1734- wyłączenie z Sejmu, sprowokowało interwencjonizm Prus również Rosji przy hasłem "obrony praw innowierców".